Cebir ve Fonksiyonlar · Karmaşık düzlem

Karmaşık düzlem

a + bi sayılarının düzlemi; a yatayda, b düşeyde. w ile çarpmak tüm düzlemi arg w kadar döndürür ve |w| kat ölçekler.

01

Bu görselleştirmede karmaşık düzlem

Karmaşık düzlem (Argand diyagramı veya Gauss düzlemi), a+bia + bi karmaşık sayısını (a,b)(a, b) noktası olarak çizer: gerçek kısım yatayda, sanal kısım düşeyde. 0'a uzaklığı modülü ∣z∣=a2+b2|z| = \sqrt{a^2 + b^2}, yönü ise pozitif gerçek eksenden ölçülen açı olan argümanı arg⁡z\arg z olur. Sayfa argümanın (−180∘,180∘](-180^\circ, 180^\circ] aralığındaki esas değerini verir; 0'da argüman vermez. Böylece kutupsal biçim z=r(cos⁡θ+isin⁡θ)=reiθz = r(\cos\theta + i\sin\theta) = re^{i\theta} elde edilir. Sayfa bir ww sayısını toplamanın, onunla çarpmanın ve tekrar tekrar çarpmanın tüm düzleme etkisini gösterir.

Çarpma: uzunluklar çarpılır, açılar toplanır
(a+bi)(c+di)=(ac−bd)+(ad+bc)i∣zw∣=∣z∣ ∣w∣,arg⁡zw≡arg⁡z+arg⁡w(mod360∘)\begin{gathered} (a + bi)(c + di) = (ac - bd) + (ad + bc)i \\ |zw| = |z|\,|w|, \qquad \arg zw \equiv \arg z + \arg w \pmod{360^\circ} \end{gathered}

ww ile çarpmak 1'i ww noktasına, ii noktasını ise ww vektörünün 90° döndürülmüş hali olan iwiw noktasına götürür. Soluk birim ızgara, ww ve iwiw tarafından gerilen sarı ızgaraya taşınır: tüm düzlem 0 çevresinde arg⁡w\arg w kadar döner ve ∣w∣|w| kat ölçeklenir; bu yüzden görüntü ızgarası daima karedir. z = a+bia + bi noktası ızgara adresini korur; böylece zw=a⋅w+b⋅(iw)zw = a\cdot w + b\cdot(iw) olur. Bileşenlerine ayır iki yürüyüşü de çizer. w=c+diw = c + di için iw=−d+ciiw = -d + ci olur: ww çeyrek tur döndürülünce dd sanal kısmı negatif gerçek eksene taşınır. Formüldeki −bd-bd budur; i2=−1i^2 = -1 izidir. 0–1–zz ve 0–ww–zwzw üçgenleri benzerdir (w≠0w \ne 0 için); bu nedenle uzunluklar çarpılır ve açılar toplanır. 180°'yi aşan toplam 360° çıkarılarak geri getirilir. 0 ile çarpmak her noktayı 0'a götürür. w≠0w \ne 0 ile bölmek hepsini geri alır: arg⁡w\arg w kadar tersine döndürür ve ∣w∣|w| kat küçültür.

Ekle, tüm düzlemi ww kadar öteler (0, zz, ww, z+wz + w paralelkenarı) ve ∣z+w∣≤∣z∣+∣w∣|z + w| \le |z| + |w| olur; eşitlik yalnızca zz ile ww aynı yönü gösterdiğinde veya biri sıfır olduğunda sağlanır. Tekrarla, z,zw,zw2,…z, zw, zw^2, \dots noktalarını işaretler: her adım arg⁡w\arg w kadar döndürür ve ∣w∣|w| kat ölçekler; bu yüzden noktalar eş açılı bir spiral üzerinde bulunur. ∣w∣=1|w| = 1 ve bir turun p/qp/q kesri olan arg⁡w\arg w için qq adım sonra geri dönerler (1'den başlayınca birimin qq. kökleri). w=ei⋅1w = e^{i\cdot 1} için asla dönmezler, çünkü 1/2π1/2\pi irrasyoneldir.

02

Dikkat edilecekler

  • Okumalar yalnızca tam değerler için “=” kullanır: rasyonel kısımlar, karesi rasyonel olan uzunluk (10=5⋅2\sqrt{10} = \sqrt5\cdot\sqrt2 gibi kök biçiminde) ve derece veya π ile yazılan ya da kadran işaretlerine tutunan, bir turun tam bir kesri olan açı. Rasyonel aa, bb için a+bia + bi açısı yalnızca eksenlerde ve köşegenlerde böyle bir kesirdir; dolayısıyla arg⁡(2+i)\arg(2 + i) için tam bir derece değeri yoktur, 26.57° onun yuvarlanmış halidir.
  • Argüman arctan⁡(b/a)\arctan(b/a) değildir: bu, a<0a < 0 için yanlış bölgeyi verir. Tekrarlanan noktalardan geçen spiral, esas arg⁡w\arg w değerini kullanır; ona bir tam tur eklemek aynı noktalardan geçen başka bir spiral verir. Noktalar birleştirilmez: kırık çizgi spiral değildir.
  • Bir değer tuşuna basmak, modu değiştirmek veya öne çıkan bir görünümü açmak, ızgarayı 0.6 s içinde “1 ile çarp” durumundan “ww ile çarp” durumuna döndürür. Bu yalnızca bir gösterim yoludur: çarpma tek bir adımdır ve okumalar sonucu baştan gösterir.
03

Kontroller

  • Düzlemde z veya ww noktasını sürükleyin; bir ızgara noktasına yaklaştıklarında ona tutunurlar (ww de birim çemberde 30° ve 45° katlarına tutunur), böylece değerler tam olur. Kadran arg⁡w\arg w, düğme ∣w∣|w| değerini ayarlar. zz veya ww değerini 2+i, 1.5∠40° ya da e^(iπ/3) biçiminde yazın; ° veya π içermeyen açı radyandır.
04

İlgili konular

Geometrik gösterim Caspar Wessel'e (1799) ve Jean-Robert Argand'a (1806) uzanır. w=c+diw = c + di ile çarpmak, [c−ddc]\begin{bmatrix} c & -d \\ d & c \end{bmatrix} matrisli doğrusal dönüşümdür: döndürme ve ölçekleme. Genel bir matris ızgarayı ayrıca kaykıltabilir; doğrusal dönüşüm sayfasına bakın.

Ek okumalar: Vikipedi: Complex plane (İngilizce); OpenStax, Precalculus 2e, 8.5 Polar Form of Complex Numbers (İngilizce); MacTutor Matematik Tarihi: Jean Robert Argand (İngilizce).