Diferansiyel ve integral hesap · Taylor serisi

Taylor serisi

Taylor serisi bir noktadaki türevlerle ardışık polinom yaklaşımları kurar. Terim ekleyip merkezi taşıyarak yaklaşımın nerede iyileştiğini ve serinin nerede yakınsamayı bıraktığını keşfedin.

01

Bu görselleştirmede Taylor serisi

ff fonksiyonunun aa noktasındaki Taylor serisi (Taylor açılımı), oradaki türevlerinden kurulan kuvvet serisidir; a=0a = 0 noktasında Maclaurin serisi de denir. Merkez x0x_0 ile de yazılır. nn dereceli kısmi toplamı Taylor polinomu PnP_n'dur: derecesi en fazla nn olan, aa noktasındaki değeri ve ilk nn türevi ff ile aynı olan tek polinom:

Taylor polinomu
Pn(x)=∑k=0nf(k)(a)k! (x−a)k.P_n(x) = \sum_{k=0}^{n} \frac{f^{(k)}(a)}{k!}\,(x-a)^k.

Koyu eğri ff, sarı eğri PnP_n, mavi nokta aa merkezidir. xx eksenindeki sarı çubuk bir ölçümdür: ∣f(x)−Pn(x)∣<0.01|f(x) - P_n(x)| < 0.01 sağlayan en geniş ∣x−a∣<r|x - a| < r aralığı. aa iki yanında 0.0025 aralıklı noktaları kontrol edip ilk başarısızlığı incelterek bulunur ve aşağı yuvarlanarak gösterilir. Mavi ayraçlar a±Ra \pm R konumundadır; R yakınsama yarıçapıdır. Seri ∣x−a∣<R|x - a| < R için yakınsar, ∣x−a∣>R|x - a| > R için ıraksar. Buradaki yedi fonksiyonda aralık içindeki toplam ff kendisidir; RR, aa merkezinden ff fonksiyonunun bozulduğu en yakın noktaya, karmaşık noktalar dahil uzaklıktır.

Verilen xx için PnP_n ile ff arasındaki fark kalan terimle ölçülür. ff, aa ile xx arasındaki tüm aralıkta n+1n + 1 türeve sahipse (aralık, 1/(1−x)1/(1 - x) fonksiyonunun 1'deki kutbu gibi bir tekilliği geçmemeli), o zaman

Kalan terim (Lagrange biçimi)
f(x)−Pn(x)=f(n+1)(ξ)(n+1)! (x−a)n+1a ile x arasındaki bir ξ ic¸in.f(x) - P_n(x) = \frac{f^{(n+1)}(\xi)}{(n+1)!}\,(x-a)^{n+1}\quad a \text{ ile } x\text{ arasındaki bir } \xi \text{ için.}
02

Dikkat edilecekler

  • Yarıçap içinde kısmi toplamlar burada ff değerine yakınsar; her böyle xx için nn arttıkça hata 0'a gider, ama her adımda azalmak zorunda değildir. Dışında terimler 0'a gitmez, Pn(x)P_n(x) yerleşmez. Çubuk yalnızca RR değerine yaklaşır: ekranda ölçülür; RR ise formülden gelir.
  • Fonksiyon tüm gerçek doğruda düzgün olup yine de sonlu yarıçapa sahip olabilir. 1/(1+x2)1/(1 + x^2), ±i\pm i karmaşık noktalarında tanımsızdır; aa çevresindeki serisi yalnızca ∣x−a∣<1+a2|x - a| < \sqrt{1 + a^2} için yakınsar.
  • Aralığın uçlarında her şey olabilir: ln⁡(1+x)\ln(1 + x) fonksiyonunun 0'daki serisi x=1x = 1 noktasında (ln⁡2\ln 2 değerine) yakınsar, x=−1x = -1 noktasında yakınsamaz. 1/(1−x)1/(1 - x) serisi hiçbir uçta, 1+x\sqrt{1 + x} serisi iki uçta da yakınsar.
  • a=0a = 0 noktasında sin⁡x\sin x yalnızca tek, cos⁡x\cos x yalnızca çift kuvvetler içerir; sinüsün P2mP_{2m} ve P2m−1P_{2m-1} polinomları aynıdır. n → ∞ bu sıfır terimleri atlar; her adım eğriyi değiştirir.
  • Yakınsama tek başına toplamı ff yapmaz. x≠0x \ne 0 için e−1/x2e^{-1/x^2}, 0'da 0 olan fonksiyonun 0'daki her türevi 0'dır; oradaki Taylor serisi tüm xx için 0 olur.
03

Nerede kullanılır?

  • Fizik bir nokta yakınında ilk terimleri tutar: sarkacın küçük salınımları için sin⁡θ≈θ\sin\theta \approx \theta; (1−v2/c2)−1/2≈1+v2/(2c2)(1 - v^2/c^2)^{-1/2} \approx 1 + v^2/(2c^2) ise düşük hızlarda göreli kinetik enerjiyi 12mv2\tfrac12 mv^2 yapar.
  • Kalan terim hesabın kaç terim gerektirdiğini söyler: 1/k!1/k! toplamını k=0k = 0 ile 1010 arasında almak, exe^x için P10(1)P_{10}(1) olup ee değerini şimdiden 3×10−83 \times 10^{-8} yakınlıkla verir.
04

Kontroller

  • Derece düğmesini çevirin veya birer tane sonraki sıfır olmayan terimi n=30n = 30 değerine kadar eklemek için n → ∞ tuşuna basın (en üstte yeniden basmak 0'dan oynatır). Merkezi taşımak için mavi noktayı veya eksen işaretini sürükleyin; önemli merkezler tam değerlere geçer.
  • Grafik altındaki şerit ∣f−Pn∣|f - P_n| değerini grafik boyunca logaritmik ölçekte gösterir. Sunum modu, projektörler için tam ekran görünümü açar (Boşluk terim ekler, ← → dereceyi değiştirir, H yarıçapı gizler).
05

İlgili konular