Geometri · Pisagor teoremi

Pisagor teoremi

Bir dik üçgende dik kenarlar üzerindeki karelerin alanları toplamı, hipotenüs üzerindeki karenin alanına eşittir: a² + b² = c². Açı dik değilse aradaki fark 2ab·cos C olur.

01

Bu görselleştirmede Pisagor teoremi

Pisagor teoremi (Çincede Gougu teoremi olarak da bilinir), CC köşesi dik olan bir üçgende aa ve bb dik kenarları ile cc hipotenüsünün a2+b2=c2a^2 + b^2 = c^2 bağıntısını sağladığını söyler. Dik kenarlar üzerindeki karelerin alanları toplamı, hipotenüs üzerindeki karenin alanıdır. Tersi de geçerlidir: a2+b2=c2a^2 + b^2 = c^2 bağıntısını sağlayan bir üçgende CC açısı diktir. Sayfa, Öklid'in şeklini (Elemanlar I.47) çizer ve CC açısının dik açıdan ayrılmasına izin vererek kosinüs teoremine geçer.

Yüksekliklerin ayırdığı parçalar ve kosinüs teoremi
a2=cacos⁡B+abcos⁡C,b2=bccos⁡A+abcos⁡C,c2=bccos⁡A+cacos⁡Ba2+b2−c2=2abcos⁡C\begin{gathered} a^2 = ca\cos B + ab\cos C, \quad b^2 = bc\cos A + ab\cos C, \quad c^2 = bc\cos A + ca\cos B \\ a^2 + b^2 - c^2 = 2ab\cos C \end{gathered}

Her yükseklik, karşı kenar üzerindeki kare boyunca uzatıldığında kareyi iki dikdörtgene ayırır. Bir köşenin yanındaki dikdörtgenin alanı, o köşede birleşen iki kenarın çarpımı ile köşe açısının kosinüsünün çarpımıdır. Aynı köşenin yanındaki, orada birleşen iki kareden birer tane gelen dikdörtgenler eş alanlıdır: AA yanında taralı, BB yanında noktalı, CC yanında sarı. Üç karenin parçalarını toplamak kosinüs teoremini verir. CC açısı dik olduğunda sarı parçalar kaybolur ve CC köşesinden inen yükseklik, cc üzerindeki kareyi tam olarak a2a^2 ve b2b^2 alanlarına böler. Açı dik değilse sarı parçalar farkı oluşturur; her biri abcos⁡Cab\cos C değerindedir: CC dar olduğunda pozitif, geniş olduğunda negatiftir. Bir parçanın alanı ancak kendi köşesindeki açı genişse negatiftir ve parça karenin dışında çizilir. Bu durumda aynı karenin diğer parçası karenin kendisinden büyüktür.

Üç ispat üç soruya cevap verir. Kaykılma (Öklid), a2a^2 alanındaki BB yanındaki parçayı cc üzerindeki kareye taşır. Kaykılma tabanı ve yüksekliği, çeyrek dönüş ise şekli ve boyutları korur; dolayısıyla animasyonun her karesinde alan aynıdır. Açı 90° değilse yalnızca bu parça hareket eder, sarılar yerinde kalır. Parçalama (Zhao Shuang'ın şekli, 3. yüzyıl), üçgenin dört eş kopyası ve kenarı ∣b−a∣|b - a| olan bir kareyle c2c^2 alanını doldurur: 4⋅12ab+(b−a)2=a2+b24\cdot\tfrac12 ab + (b-a)^2 = a^2 + b^2. İki kopya köşeler etrafında döndürülünce a2a^2 ve b2b^2 doldurulur. Benzerlik, üçgeni yüksekliği boyunca, aa ve bb üzerinde kendisine benzer iki üçgene ayırır. Benzer şekillerin alanları bir kenarın karesiyle orantılıdır; bu yüzden üç kenar üzerindeki yarım daireler, eşkenar üçgenler veya üçgenin benzerleri, kareler gibi toplanır.

02

Dikkat edilecekler

  • Eşitlik dik açı gerektirir ve cc bu açının karşısındaki kenardır. Dik açı AA köşesinde olursa bu kez AA yanındaki parçalar kaybolur: b2+c2=a2b^2 + c^2 = a^2. Uzunluklar toplanmaz: 3 + 4, 5 değildir.
  • Bir parça kendi karesinden büyük veya negatif olabilir. C=30∘C = 30^\circ, a=3a = 3, b=4b = 4 için CC yanındaki parçaların alanı 63≈10.396\sqrt3 \approx 10.39 olur; bu, a2=9a^2 = 9 değerinden büyüktür. Geniş BB açısının yanındaki parçanın alanı ise 9−63≈−1.399 - 6\sqrt3 \approx -1.39 olur ve dışarıda kesikli çizilir.
  • Göstergeler yalnızca açı tam olarak dik olduğunda “= 0” yazar ve dik açı işareti çizer: düğmenin sabit konumuna getirildiğinde, değer yazıldığında veya CC sürüklenirken yakalandığında. Dik açıya yalnızca yakın bir üçgen “≈ 0.01” gösterir: neredeyse dik, dik değildir.
03

Kontroller

  • C noktasını sürükleyin: AA, BB ve cc üzerindeki kare yerinde kalır. CC, ABAB çaplı çembere (CC açısı dik) ve AA ile BB noktalarından geçen, ABAB doğrusuna dik doğrulara tutunur. Düğme aa, bb sabitken ∠C\angle C açısını; tekerlekler ∠C\angle C sabitken aa, bb kenarlarını değiştirir. Bir kenarı 3, √2 veya 1/3, açıyı 60° veya π/3 olarak yazın. Zhao'nun şekli ve benzer üçgenler dik açı gerektirir: sayfa önce CC açısını 90° yapar ve geri dönebileceğiniz eski üçgeni soluk bir iz olarak bırakır.
  • Sunum modu projektörler için tam ekran görünüm açar: Boşluk ispatı oynatır, ← → ile ∠C özel açılar arasında değişir, H tüm cevapları gizler. Paylaş geçerli üçgen, şekil ve ispatın bağlantısını kopyalar.
04

İlgili konular

İki nokta arasındaki uzaklık Δx2+Δy2\sqrt{\Delta x^2 + \Delta y^2} ve birim çemberdeki sin⁡2θ+cos⁡2θ=1\sin^2\theta + \cos^2\theta = 1, bu teoremin uygulamalarıdır. ABAB çaplı çember üzerinde her ACBACB açısı diktir (Thales, çevre açı teoremi).

Ek okumalar: Vikipedi: Pythagorean theorem (İngilizce); Vikipedi: Law of cosines (İngilizce); MacTutor Matematik Tarihi: Euclid of Alexandria (İngilizce).