Çok Değişkenli Analiz · Kutupsal koordinatlarda çift integral

Kutupsal koordinatlarda çift integral

Kutupsal koordinatlarda çift integral, r dr dθ alan elemanını kullanır: aynı Δr ve Δθ değerlerine sahip hücreler orijinden uzaklaştıkça büyür. P’yi sürükleyip hücresini (θ, r) grafiğindeki aynı hücreyle karşılaştırın ve radyal sınırları ışından okuyun.

Bu görselleştirmede kutupsal koordinatlarda çift integraller

Kutupsal koordinatlarda çift integral aynı ∬Rf dA\iint_R f\,dA integralidir; bölge ve fonksiyon x ve y yerine orijinden uzaklık r ve açı θ ile tanımlanır. x=rcos⁡θx = r\cos\theta ve y=rsin⁡θy = r\sin\theta yazıldığında

Kutupsal koordinatlarda alan elemanı r dr dθ’dır
∬Rf dA=∫αβ ⁣∫r1(θ)r2(θ)f(rcos⁡θ,rsin⁡θ) r dr dθ\iint_R f\,dA = \int_\alpha^\beta\!\int_{r_1(\theta)}^{r_2(\theta)} f(r\cos\theta, r\sin\theta)\,r\,dr\,d\theta

R, merkezi orijin olan çemberlerle veya orijinden çıkan ışınlarla sınırlıysa ya da f, x2+y2x^2 + y^2 ifadesine bağlıysa yararlıdır.

Ek r çarpanı hücrelerden gelir. Kutupsal ızgara düzlemi çemberler ve ışınlarla böler. r1r_1 ve r2r_2 yarıçapları arasında, açısı Δθ olan hücrenin alanı (r22−r12) Δθ/2=rˉ Δr Δθ(r_2^2 - r_1^2)\,\Delta\theta/2 = \bar r\,\Delta r\,\Delta\theta olur; burada rˉ\bar r orta yarıçaptır. Bu kesin bir eşitliktir, yaklaşım değildir. Dolayısıyla eşit Δr ve Δθ adımları, orijinden uzaklaştıkça büyüyen hücreler oluşturur: alttaki (θ, r) grafiğinde her hücre aynı Δθ × Δr dikdörtgenidir, xy düzlemindeki karşılığının alanı ise bunun rˉ\bar r katıdır. Hücreler üzerinde f rˉ Δr Δθf\,\bar r\,\Delta r\,\Delta\theta toplanıp ızgara inceltildiğinde dA=r dr dθdA = r\,dr\,d\theta elde edilir.

İç integralin sınırları orijinden çıkan bir ışın boyunca okunur: ışının R’ye girdiği r ve çıktığı r. 1≤r≤21 \le r \le 2 halkasında bunlar her açıda 1 ve 2’dir; halka (θ, r) grafiğinde bir dikdörtgen olur. Aynı halkanın x ve y’de delikten geçen dikey kesiti ikiye ayrılmalıdır. Kardiyoidde üst sınır 1+cos⁡θ1 + \cos\theta, θ ile değişir. Dış sınırlar, R’yi geçen ışınların açılarıdır. (x−1)2+y2≤1(x - 1)^2 + y^2 \le 1 diski orijinden geçer ve yalnızca −π/2<θ<π/2-\pi/2 < \theta < \pi/2 olan ışınlar içinden geçip r=2cos⁡θr = 2\cos\theta noktasında çıkar; ±π/2\pm\pi/2 ışınları yalnızca orijine dokunur.

r çarpanı integrali hesaplanabilir kılabilir. e−r2e^{-r^2} ifadesinin temel fonksiyonlarla yazılan ilkel fonksiyonu yokken e−r2 re^{-r^2}\,r ifadesinin vardır. Bu yüzden yarıçapı a olan diskte

r çarpanıyla iç integral hesaplanabilir
∬e−x2−y2 dA=∫02π ⁣∫0ae−r2 r dr dθ=π (1−e−a2)\iint e^{-x^2-y^2}\,dA = \int_0^{2\pi}\!\int_0^a e^{-r^2}\,r\,dr\,d\theta = \pi\,(1 - e^{-a^2})

a büyüdükçe tüm düzlem üzerindeki integral π olur. Bu integral, I=∫−∞∞e−x2 dx>0I = \int_{-\infty}^{\infty} e^{-x^2}\,dx > 0 olmak üzere I2I^2 değeridir; dolayısıyla I=πI = \sqrt{\pi}, yani Gauss integrali elde edilir.

r, (θ, r) koordinatlarından (x, y) koordinatlarına dönüşümün alan çarpanıdır: Jacobian determinantının mutlak değeri. Grafiğin sırasıyla, önce θ sonra r alındığında determinantın kendisi −r’dir. Genel bir değişken dönüşümü de aynı şekilde Jacobian determinantının mutlak değeriyle çarpar.

Dikkat edilecekler

  • En içteki hücreler r1=0r_1 = 0 olan daire dilimleridir. rˉ=Δr/2\bar r = \Delta r/2 alınarak rˉ Δr Δθ\bar r\,\Delta r\,\Delta\theta alan formülü geçerliliğini korur.
  • Kutupsal koordinatlar her zaman daha basit değildir. Merkezi orijin olan bir karede üst radyal sınır, ışının hangi kenara rastladığına bağlıdır; bu yüzden integral parçalara ayrılır.
  • Bir noktanın birçok (r, θ) çifti vardır. Açılar bir turu veya yalnızca R’yi geçen ışınları kapsar; daha fazlası R’nin bir bölümünü iki kez sayar.

Kontroller

  • P’yi xy düzleminde veya alttaki (θ, r) grafiğinde sürükleyin. P seçiliyken yukarı ve aşağı oklar r’yi, sol ve sağ oklar θ’yı değiştirir.

İlgili konular