Bu görselleştirmede ki-kare testi
yüzlü bir zarı birbirinden bağımsız olarak kez atın. Her yüzün kaç kez geldiğini saydığınızda gözlenen sayımları () elde edersiniz. Hilesiz bir zarda her yüz için beklenen sayı olur. Ki-kare istatistiği , her yüzün sayımının değerinden sapmasının karesini değerine bölüp bu katkıları toplar. Zar hilesiz ve atış sayısı yeterliyse yaklaşık olarak serbestlik dereceli ki-kare dağılımına uyar. p değeri, gözlenen değerinin sağında eğrinin altında kalan alandır. Grafikte sayımlar sarı sütunlarla, koyu bir çizgiyle gösterilir. Eğri sütunların altındadır.
Her terim neden E’ye bölünür?
Gözlenen sayının beklenenden 9 fazla olması iken şaşırtıcıdır, iken ise pek göze çarpmaz. Beklenen sayı büyüdükçe sayımdaki rastgele değişkenlik de artar. Hilesiz bir zarda her yüzün sayımının varyansı olur ve bu değer değerine yakındır. Sapmanın karesini değerine bölmek tüm yüzleri ortak bir ölçeğe getirir. Böylece 1’e yakın bir terim sıradan bir rastgele dalgalanmaya karşılık gelir. Kare alma, çok sapan tek bir yüzün toplamda ağır basmasına yol açabilir: altı yüzlü zar örneğinde on dokuz kez altı gelmesinin içindeki payı 8.1’dir.
Neden k − 1 serbestlik derecesi var?
Sayımların toplamı olmak zorundadır. Bu yüzden farklarının toplamı daima 0 olur. Farkların tanesi bilinince sonuncusu belirlenmiş olur. Hilesiz bir zarda istatistiğinin ortalaması tam olarak olur. Dolayısıyla aynı değeri, yüz sayısı arttıkça daha az şaşırtıcıdır: 11.2, altı yüzlü zarda %5 eşiğini aşar (p ≈ 0.048), on iki yüzlü zarda ise olağandır (p ≈ 0.43). p değerinin nasıl yorumlandığını hipotez testleri ve p değerleri sayfasında inceleyebilirsiniz.
Eğriye ne zaman güvenilir?
Hilesiz bir zarda yalnızca belirli değerler alabilir. Gerçek dağılımı ayrı ayrı tepelerden oluşur ve büyüdükçe bu tepeler düzgün ki-kare eğrisinin biçimine yaklaşır. Atışları hilesiz bir zarla tekrarlamak gerçek kuyruk olasılığını doğrudan tahmin eder. Yüz başına beklenen sayı 10 iken tahmin ve eğri birbirine yakındır, yalnızca 6 atış yapıldığında ise ayrılırlar. Yaygın bir pratik kural, her kategoride beklenen sayının en az yaklaşık 5 olmasını önerir. Atış sayısının başka bir etkisi de vardır: tüm sayımları onla çarpmak değerini de onla çarpar. Yeterince çok bağımsız atışta küçük bir dengesizlik bile istatistiksel olarak anlamlı hale gelir. , zarın hilesiz olduğu varsayımına karşı kanıtı ölçer, dengesizliğin büyüklüğünü ölçmez. Büyük bir p değeri yalnızca eldeki sayımların zarın hileli olduğunu göstermeye yetmediğini söyler.
Nelere dikkat etmeli?
- Hipotez kategorilere eşit olmayan olasılıklarını veriyorsa beklenen sayımlar olur. Hesabın geri kalanı aynıdır.
Kontroller
- Bir yüzün sayımını ayarlamak için yüzün üstüne basın veya sürükleyin. Eksenin altındaki numaraya basmak yalnızca o yüzü seçer.
İlgili konular
Ek okumalar: Vikipedi: Chi-squared test (İngilizce); OpenStax, Introductory Statistics 2e, 11.2 Goodness-of-Fit Test (İngilizce).